De God van de Romantiek
De Romantiek is een kunststroming uit de de 18e en 19e eeuw. Het heeft niet zoveel te maken met ‘romantisch’ zoals wij dat nu kennen – of het moet gaan om de nadruk de ligt op het gevoel. Bekende romantici zijn Goethe, Rousseau en Wordsworth. Maar goed, Romantiek dus. Tegenwoordig is er veel discussie naar de vraag van het waarom van geschiedenis. Wat zegt het ons? Waar is het belangrijk voor? Nu, als het op onze geloofsbeleving aankomt dan hebben we zeker te maken met de resten die deze stroming heeft nagelaten. In de Romantiek draaide het – kort gezegd – om (1) gevoel en (2) schoonheid. De schoonheid van de Natuur (dat werd daarom ook met een hoofdletter geschreven) was inspiratie voor duizenden gedichten en verhalen. In de Natuur leerde men God kennen. En hier herkennen we iets dat wijzelf ook vaak doen – wij zoeken gelijkenissen van God in ‘onze wereld’ om zo God beter te begrijpen. We gebruiken voorbeelden om God te verduidelijken, zoeken Hem in de natuur en in andere dingen. Sla de Psalmen en Profeten er maar op na – hoe vaak worden eigenschappen van God niet vergeleken met natuurlijke verschijnselen? Maar laten we eens kijken naar het gevaar hiervan. Laten we – net als de romantici – God eens zoeken in de Natuur. Wat valt je dan op? Denk je dan een de mooie zonsondergang? Het ritselen van de bladeren onder je voeten? Het huppelen van een lammetje? Misschien wel. Maar dat is meteen ook het gevaar van zo’n gelijkenis, want de natuur is natuurlijk veel meer dan dat. Als we God zoeken in een prachtige zonsondergang, dan ook in een aardbeving. De God die de planten en de dieren schiep, schiep ook de woeste zeeën en dorre woestijnen. Als we God al in de natuur zoeken, laten we Hem dan in de hele natuur zoeken. Want is een overstroming niet net zo ‘natuurlijk’ als een zonsondergang? De God van de schoonheid van de natuur, is ook de God van de woestheid daarvan. Laten we God vooral niet ‘romantiseren’.
Andere posts:
Vroeger waren ze zo gek nog niet
Blaffende christenen bijten wel
Over het ontkennen van Gods ingrijpen
Heel goed en duidelijk.
een pantheistische zienswijze, waar ik me in kan vinden.
het wordt hier de Romantiek genoemd, maar Goethe was een pantheist {zoals bv. ook Spinoza] , dus hij zal ongetwijfeld God in alles gezien hebben, niet alleen in een mooie zonsondergang.
datzelfde geldt trouwens voor Rousseau en Wordsworth, alhoewel de eerste misschien ook enige neiging had tot het deisme.
De schoonheid van de Natuur (dat werd daarom ook met een hoofdletter geschreven) was inspiratie voor duizenden gedichten en verhalen. In de Natuur leerde men God kennen.
in hun zienswijze IS God de natuur
God bevindt zich in alles….God is alles
in het Pantheïsme laat men God als persoonlijk wezen achter zich.
Hee Teunie!
Pantheïsme is iets dat voorkomt uit bijvoorbeeld de Romantiek ja, maar het is niet hetzelfde. Pantheïsme is al veel ouder. In feite is de romantische periode een periode teruggrijpen op heel vroegere godsdiensten. Dat God niet in de Natuur gezocht werd, maar meer als de Natuur zelf werd gezien is waar. Dit heb ik gescheiden gehouden om de reden dat ik niet de Romantiek zelf wil behandelen, maar wil laten zien hoe onze kijk op God beïnvloed is door die periode. Dat Goethe God niet alleen in een mooie zonsopgang zag geloof ik zeker, maar of dat voor ons vandaag de dag ook zo geldt betwijfel ik. Wat mij opvalt is dat als mensen God zoeken in de natuur, ze vooral kijken naar het mooie, niet naar het verwoestende. Kortom, dat ze maar een klein deel van de natuur nemen en de rest achterwege laten.
Wat mij opvalt is dat als mensen God zoeken in de natuur, ze vooral kijken naar het mooie, niet naar het verwoestende. Kortom, dat ze maar een klein deel van de natuur nemen en de rest achterwege laten.
helemaal waar.
maar wat mij ook een gevaar lijkt is dat sommigen de verwoestende werking van de natuur dan als een straf van God gaan zien.
Daar heb je een punt natuurlijk, al denk ik wel in heel zeldzame gevallen dit wel zo zou kunnen zijn. Maar laten we vooral niet God als enkel ‘lief’ of ‘leuk’ omschrijven omdat lammetjes nu eenmaal lief en leuk zijn. We moeten het hele plaatje proberen te zien.
In feite is de romantische periode een periode teruggrijpen op heel vroegere godsdiensten
ja, dan doel je waarschijnlijk ook op het paganisme, 1 van de oude natuurgodsdiensten, die veel invloed hebben gehad op de hedendaagse religies.
maar hoe zie jij dat precies of ongeveer?
of hoe leg jij dat uit?
ivm God en de natuur?
blijft altijd moeilijk denk ik.
Ik bedoel dat de Romantiek vooral een kunst- en literatuurstroming (vooral dat laatste) is geweest die men met data aangeeft, en dat het paganisme (ook het pantheïsme) al veel langer bestonden, maar in deze periode – periode in dezelfde zin als ‘de Gouden Eeuw’ en de ‘Pax Romana’ – herleefden en opbloeiden.
Ik geloof zeker dat we in de natuur gelijkenissen van God kunnen zien, maar zeker niet dat God de natuur is. Ik geloof niet dat God in alles is, of dat alles goddelijk is. God staat – geloof ik – buiten de Schepping. Hij is in die zin transcendent. De Schepping weerspiegelt misschien vaag een deel van Zijn Wezen en Zijn Identiteit, maar daarmee is dan ook alles gezegd. De natuur zelf vergoddelijken is in mijn ogen een grove misvatting. Als ik je vraag goed begrepen heb, dan is dit denk ik ongeveer mijn antwoord.